سرعت لود سایت نقش مهمی در سئو و تجربه کاربری دارد. به عبارتی وقتی وارد سایتی میشوید، فاصله شما تا سرور میزبان روی سرعت نمایش محتوا تاثیر میگذارد.
برای رفع این مشکل از شبکه توزیع محتوا (CDN) استفاده میشود. CDN نسخهای موقت از فایلهای سایت را در مراکز داده مختلف در نقاط جغرافیایی گوناگون ذخیره میکند.
به این ترتیب، محتوا از نزدیکترین مرکز داده به شما ارسال خواهد شد و صفحات سریعتر نمایش داده میشوند.
این روش علاوه بر افزایش سرعت سایت، فشار روی سرور را هم کم میکند و باعث میشود محتوا با سرعت و کیفیت بهتری در اختیار کاربران قرار بگیرد.
در ادامه، مفهوم شبکه توزیع محتوا، نحوه کار آن، کاربردها و تاثیرش بر سئو و رتبه سایت را بررسی میکنیم.
در این مقاله با مطالب زیر آشنا میشوید:
Toggleشبکه توزیع محتوا یا CDN چیست؟
شبکه تحویل محتوا (Content Delivery Network یا CDN) که بهعنوان شبکه توزیع محتوا (Content Distribution Network) هم شناخته میشود، مجموعهای از سرورهای پراکنده در نقاط مختلف جغرافیایی جهان است که محتوای سایتها (مثل صفحات HTML، فایلهای CSS و JavaScript، تصاویر و ویدئوها) را از نزدیکترین سرور به کاربران ارائه میدهند.
برای مثال، فرض کنید شما در شیراز هستید و میخواهید مقالهای درباره «CDN چیست؟» را در سایت تریبون بخوانید. اگر سرور اصلی سایت در تهران باشد، اطلاعات باید از تهران به شیراز منتقل شود که کمی زمان میبرد. ولی اگر کاربری در قم همین مقاله را درخواست کند، به دلیل نزدیکی بیشتر به سرور، محتوا سریعتر بارگذاری میشود.
CDN این مشکل را با ذخیره نسخهای از محتوا روی چندین سرور در نقاط مختلف جهان حل میکند. بنابراین، کاربران همیشه محتوا را از نزدیکترین سرور دریافت میکنند، که باعث افزایش سرعت سایت، کاهش زمان بارگذاری (Load Time) و بهبود تجربه کاربری میشود.
بررسی مفهوم سی دی ان به زبان ساده
وظیفه اصلی CDN کاهش تاخیر (Latency) و افزایش پهنای باند است. تاخیر یعنی مدت زمانی که کاربر منتظر بارگذاری صفحه وب یا ویدئو است. حتی چند میلیثانیه تفاوت میتواند تجربه کاربری را تحتتاثیر قرار دهد یا باعث خطاهای بارگذاری (Timeout) شود.
CDN با کاهش فاصله جغرافیایی محتوا به کاربر، مسیر بین سرور و کاربر را کوتاه میکند و سرعت، پایداری، امنیت و عملکرد سایت را افزایش میدهد. این کار از طریق سرورهای پراکنده در نقاط مختلف جغرافیایی انجام میشود که به آنها نقاط حضور (Points of Presence یا PoPs) یا سرورهای لبه (Edge Servers) گفته میشود.
هر PoP شامل چند سرور است که محتوا را نزدیک کاربران ذخیره و ارائه میکنند. ارائهدهندگان CDN بسته به پوشش منطقهای یا جهانی خود، تعداد و مکان این نقاط را تعیین میکنند
CDN چگونه کار میکند؟
شبکه توزیع محتوا با استفاده از سرورهای مختلف در مکانهای جغرافیایی متنوع، فاصله بین کاربر و محتوا را کاهش میدهد و بار سرور اصلی را سبک میکند. اجزای اصلی سی دی ان شامل موارد زیر است:
- سرورهای مبدا (Origin Servers)
این سرورها محل ذخیره نسخه اصلی و معتبر محتوای سایت هستند. هر تغییر یا بهروزرسانی ابتدا در این سرورها انجام میشود. بدون CDN، سرور مبدا مسئول پاسخدهی مستقیم به تمام درخواستهای کاربران است.
- سرورهای لبه (Edge / Caching Servers)
سرورهای لبه در نقاط مختلف جهان (PoP) قرار دارند و نسخههای کششده (موقت) محتوا را ذخیره میکنند. هدف آنها نزدیککردن محتوا به کاربران است تا تاخیر کاهش یافته و سرعت بارگذاری افزایش یابد.
این سرورها اغلب در نقاط تبادل اینترنت (IXP) قرار دارند تا ترافیک بین شبکهها سریعتر منتقل شود. سرورهای لبه توسط ارائهدهندگان CDN مدیریت میشوند.
- سرورهای سیستم نام دامنه (DNS)
سرورهای DNS نام دامنه را به آدرس IP تبدیل و درخواست کاربران را به نزدیکترین سرور لبه هدایت میکنند. این کار باعث میشود محتوا از بهینهترین مسیر و سریعترین سرور تحویل داده شود.
عملکرد CDN در چند مرحله ساده بهصورت زیر است:
- کش کردن محتوا روی سرورهای لبه: CDN ابتدا محتوای سایت، بهویژه فایلهای استاتیک مثل تصاویر، ویدئوها، HTML ،CSS و JavaScript را روی سرورهای نزدیک به کاربران ذخیره میکند.
- مسیریابی هوشمند درخواستها: با استفاده از DNS یا تکنیکهایی مثل Anycast درخواست کاربران را به نزدیکترین سرور لبه هدایت میکند تا تاخیر انتقال داده کاهش یابد.
- ارسال محتوا از کش یا مبدا: وقتی کاربر درخواستی میفرستد، سرور لبه بررسی میکند که آیا محتوا در کش موجود است یا خیر. اگر موجود باشد (Cache Hit)، بهطور مستقیم ارائه میشود؛ در غیر این صورت (Cache Miss)، محتوا از سرور اصلی دریافت و در کش ذخیره میشود تا دفعات بعد سریعتر بارگذاری شود.
- مدیریت طول عمر کش: هر فایل کششده دارای یک زمان عمر مشخص (TTL) است که توسط سایت تعیین میشود. بعد از پایان TTL یا بهروزرسانی محتوا، سی دی ان نسخه جدید را از سرور اصلی دریافت میکند تا کاربران همیشه محتوای بهروز داشته باشند.
همچنین، CDN با روشهایی مثل فشردهسازی فایلها، تقسیم بار بین سرورها (Load Balancing) و پشتیبانی از حالت اضطراری (Failover)، سرعت بارگذاری صفحات را بالا میبرد و در برابر ترافیک زیاد یا خرابشدن سرورها مقاوم است.
مهمترین کاربردهای CDN چیست؟
شبکه توزیع محتوا برای سایتها و و اپلیکیشنهایی کاربرد دارد که نیازمند سرعت، امنیت و پایداری در ارائه محتوا هستند. این فناوری در حوزههای مختلف استفاده میشود، از جمله:
- تحویل سریع محتوا وب
سی دی ان با ذخیرهکردن (کشکردن) فایلهای استاتیک مثل تصاویر، ویدئوها، استایلشیتها و اسکریپتها، آنها را از نزدیکترین سرور به کاربر ارسال میکند. این کار باعث میشود صفحات سریعتر بارگذاری شوند و تجربه کاربری بهتر شود.
برای مثال، سایتهای فروشگاهی بزرگ مثل دیجی کالا، ترب و باسلام یا حوزه فناوری مثل زومیت و دیجیاتو از شبکه توزیع محتوا برای ارائه سریع محتوا به کاربران استفاده میکنند.
- پخش ویدئو و رسانه بلادرنگ
پخش ویدئو نیازمند سرعت بالا و جریان مداوم داده است و به همین دلیل پهنای باند زیادی مصرف میکند. شبکههای توزیع محتوا با کشکردن ویدیوها و بهکارگیری استریمینگ با نرخ بیت تطبیقی (Adaptive Bitrate Streaming) کمک میکنند ویدیو بدون وقفه و با بافر کمتر پخش شود.
برای مثال، سرویسهای OTT مثل نتفلیکس، یوتیوب و هولو از این روش استفاده میکنند تا محتوای خود را روان و یکپارچه در سراسر جهان در دسترس کاربران قرار دهند.
- مدیریت ترافیک و مقیاسپذیری
منابع یک سایت فقط میتوانند تعداد محدودی کاربر را همزمان پشتیبانی کنند. شبکه تحویل محتوا بخشی از فشار را از روی سرور برمیدارد و کمک میکند سایتها و اپلیکیشنها بدون کاهش سرعت به تعداد زیادی کاربر پاسخ دهند.
مثلاً، بازیهای آنلاین مثل Candy Crush یا سایتهای فروش بلیط از CDN استفاده میکنند تا حتی هنگام افزایش ناگهانی ترافیک هم کاربران تجربهای سریع و بدون قطعی داشته باشند.
- بهینهسازی اپلیکیشنهای موبایل
برنامههای موبایل برای کارکرد خوب به دسترسی سریع به دادهها نیاز دارند. شبکه توزیع محتوا با ذخیرهسازی دادهها و APIها باعث میشود زمان بارگذاری کمترشده و تجربه کاربری روانتری ایجاد شود.
مثلاً شبکههای اجتماعی مثل فیسبوک و اینستاگرام با کمک CDN عکسها و ویدیوها را سریعتر به کاربران میرسانند.
بهطورکلی، CDN نهتنها سرعت و کیفیت تجربه کاربری را افزایش میدهد، بلکه هزینهها را کاهش داده و امکان مدیریت ترافیک بالا و مقیاسپذیری را فراهم میکند.
هر کسبوکاری که به حضور آنلاین موفق و تحویل سریع محتوا به کاربران در سراسر جهان اهمیت میدهد، باید از شبکه توزیع محتوا استفاده کند.
چه نوع محتواهایی روی CDN قرار میگیرند؟
CDNها برای توزیع انواع محتوا ساخته شدهاند، ولی عملکرد آنها بسته به نوع محتوا فرق میکند. محتوای وب به دو دسته اصلی ایستا (Static) و پویا (Dynamic) تقسیم میشود.
- محتوای ایستا (Static Content)
محتوای ایستا، محتوایی است که تغییر کمی دارد و برای همه کاربران یکسان است، مثل:
- صفحات HTML
- تصاویر و فونتها
- فایلهای صوتی و ویدیویی
- فایلهای CSS و JavaScript
این نوع محتوا از قبل تولیدشده و نیاز به پردازش لحظهای ندارد.
- مزایا و کاربرد CDN برای محتوای ایستا
شبکه توزیع محتوا بیشتر برای ارائه محتوای ثابت به کار میرود، ولی در توزیع بخشی از محتوای پویا هم میتواند موثر باشد. از جمله مزایای استفاده از سی دی ان برای محتوای ایستا عبارتاند از:
- سرعت بالا: با استفاده از سی دی ان کاربران سریعتر محتوا را دریافت میکنند.
- کششدن آسان: مرورگرها، سرورهای پروکسی و شبکه تحویل محتوا میتوانند محتوا را ذخیره کنند و در دفعات بعد بدون مراجعه به سرور اصلی ارائه دهند.
- کاهش پهنای باند و بار سرور: سرور اصلی کمتر درگیر ارسال مکرر فایلها میشود و میتواند به درخواستهای پیچیدهتر رسیدگی کند.
بهطورکلی، CDNها برای ارائه کتابخانههای رایج مثل Bootstrap و jQuery یا کل سایتهای ایستا بسیار مناسب هستند.
- محتوای پویا (Dynamic Content)
محتوای پویا براساس تعامل کاربر، مکان، زمان یا ترجیحات شخصی، متفاوت است، مثل:
- پیامهای چت
- نتایج جستجوی سفارشی
- فیدهای شبکههای اجتماعی
- گزارشهای آبوهوا شخصیسازیشده
این محتوا در لحظه توسط سرور تولید میشود و نیاز به پردازش سمت سرور دارد. برای ایجاد آن از زبانهای برنامهنویسی وب مثل PHP ،Ruby ،Java یا فراخوانی API استفاده میشود.
- چالشها و راهکارهای CDN برای محتوای پویا
کشکردن محتوای پویا کار سادهای نیست، ولی شبکه توزیع محتوا با نگهداشتن اتصالهای بهینه و پروکسیکردن درخواستها میتواند زمان پاسخدهی را کاهش دهد (مثل صفحاتی که بعد از ورود کاربر نمایش داده میشوند). با این حال، بیشتر ترافیک CDN مربوط به محتوای ثابت است و محتوای پویای سطح بالاتر با روشهای ویژه مدیریت میشود.
- محتوای پویا به دلیل شخصیسازی، به سختی کش میشود و تحویل آن ممکن است کند باشد.
- CDNهای مدرن با محاسبات لبه (Edge Computing) میتوانند محتوا را نزدیکتر به کاربر تولید و تحویل دهند.
- روشهایی مثل بهینهسازی اتصال TCP و استفاده از HTTP/2 باعث کاهش تاخیر و افزایش سرعت میشوند.
این تغییرات نشان میدهد CDNها حالا فقط شبکه تحویل محتوا نیستند، بلکه به پلتفرمهای پردازش لبه تبدیل شدهاند و میتوانند محتوای پویا و تعاملی را هم بهینه ارائه کنند.
چه تفاوتی بین کش CDN و کش مرورگر وجود دارد؟
کشینگ یکی از روشهای مهم برای افزایش سرعت وب است. در این روش دادهها بهصورت موقت ذخیره میشوند تا در دفعات بعدی سریعتر در دسترس باشند.
دو نوع رایج کشینگ در سایتها، کش CDN و کش مرورگر هستند که هر دو نقش مهمی در بهبود سرعت و تجربه کاربری دارند و میتوانند مکمل یکدیگر باشند.
مقایسه کش سی دی ان و کش مرورگر
کش مرورگر روی دستگاه کاربر ذخیره میشود. مرورگر منابعی مثل تصاویر، ویدیوها، JavaScript و CSS را در حافظه محلی نگه میدارد تا در بازدیدهای بعدی، به جای دانلود دوباره از سرور، از نسخه ذخیرهشده استفاده کند.
مدت زمان نگهداری هر فایل بستگی به زمان انقضای مشخص (TTL) یا ظرفیت کش دارد و کاربر میتواند هر زمان که بخواهد کش مرورگر را پاک کند تا همه فایلها دوباره بارگذاری شوند.
ولی، کش CDN روی سرورهای شبکه توزیع محتوا ذخیره میشود. در این حالت، نسخه کششده محتوا روی سروری در مراکز داده CDN قرار میگیرد و میتواند به چندین کاربر همزمان ارائه شود.
برخلاف کش مرورگر که تحت کنترل کاربر است، مدیر سایت میتواند از طریق هدرهای HTTP مدت زمان انقضا و رفتار کش را تعیین کند.
به عبارت دیگر، کش CDN خارج از دستگاه کاربر است و قابلیت خدمترسانی به تعداد زیادی کاربر را دارد، در حالی که کش مرورگر فقط روی همان دستگاه و برای همان کاربر کاربرد دارد.
جدول زیر تفاوت کش شبکه توزیع محتوا و مرورگر را بهطور خلاصه نشان میدهد:
ویژگی | کش CDN | کش مرورگر |
محل ذخیرهسازی | فایلها روی سرورهای توزیعشده در نقاط مختلف دنیا ذخیره میشوند. | فایلها روی دستگاه کاربر (هارد) ذخیره میشوند. |
حریم خصوصی | کش بین همه کاربران مشترک است. | کش فقط مخصوص همان کاربر و دستگاه او است. |
کنترل | امکان مدیریت زمان و محل ذخیرهسازی از طریق تنظیمات CDN و هدرهای کش وجود دارد. | کنترل کمتر؛ مرورگر براساس TTL یا پرشدن کش، فایلها را نگه میدارد. |
سرعت در اولین بازدید | فایل از نزدیکترین سرور کششده ارائه میشود، سریعتر از سرور اصلی. | کش خالی است، کمکی به سرعت نمیکند. |
سرعت در بازدیدهای بعدی | در صورت وجود فایل در کش CDN، سریعتر از مبدا بارگذاری میشود. | اگر فایل در کش مرورگر باشد، تقریباً آنی و بدون درخواست شبکه بارگذاری میشود. |
هدف اصلی | کاهش تاخیر و کم کردن فشار روی سرور اصلی. | سریعترشدن بارگذاری برای بازدیدهای تکراری. |
مزایای استفاده از CDN چیست؟
استفاده از سی دی ان فقط برای افزایش سرعت سایت نیست، بلکه مزایای مهم دیگری مثل بهبود عملکرد، افزایش پایداری، کاهش هزینهها و تقویت امنیت هم دارد؛. مهمترین مزیتهای آن عبارتاند از:
- افزایش سرعت بارگذاری سایت
CDN محتوا را سریعتر به دست کاربر میرساند و میتواند زمان بارگذاری صفحات را تا ۵۰درصد یا بیشتر کاهش دهد. این کار با چند روش انجام میشود:
- کاهش فاصله فیزیکی: محتوا از نزدیکترین سرور به کاربر تحویل داده میشود تا تاخیر کمتر شود.
- کاهش حجم فایلها: با فشردهسازی دادهها (مثل GZip یا Brotli) و بهینهسازی تصاویر، حجم انتقال تا ۷۰درصد کمتر میشود.
- بهبود تجربه کاربری
سرعت بالاتر تجربه بهتری برای کاربران دارد. سایتهایی که سریع بارگذاری میشوند، نرخ پرش پایینتری دارند و کاربران زمان بیشتری در آنها میمانند. این مسئله برای سایتهایی که محتوا زیاد دارند، مثل سایتهای ویدیو یا تصاویر، اهمیت بیشتری دارد.
- کاهش هزینههای پهنای باند
با کشکردن محتوا، CDN نیاز به درخواستهای مکرر از سرور اصلی را کم میکند. این کار مصرف پهنای باند و هزینههای میزبانی را ۴۰ تا ۸۰درصد کاهش میدهد.
- افزایش دسترسیپذیری و اطمینان
شبکه تحویل محتوا کمک میکند سایت حتی در شرایط مشکلدار هم فعال بماند:
- توزیع بار (Load Balancing): ترافیک بین سرورها تقسیم میشود تا هیچکدام بیش از حد تحت فشار نباشند.
- افزونگی (Redundancy): اگر یک سرور یا حتی یک مرکز داده از کار بیفتد، محتوای سایت از سرورهای دیگر ارائه میشود.
- بهبود امنیت سایت
شبکه توزیع محتوا میتواند در برابر حملات DDoS مقاومت کند چون ترافیک را بین سرورهای مختلف پخش میکند.
همچنین بسیاری از CDNها امکانات امنیتی مثل فایروال برنامه وب (WAF) و رمزگذاری SSL/TLS را ارائه میدهند تا سایت در برابر تهدیداتی مثل تزریق SQL یا بدافزار امن بماند.
چالش استفاده از CDN چیست؟
استفاده از CDN مزایای زیادی دارد، ولی با چالشهایی مثل هزینه، امنیت و پیچیدگیهای عملیاتی همراه است که باید بهخوبی مدیریت شوند.
- هزینهها و مدیریت بودجه
هزینه استفاده از شبکه توزیع محتوا به ارائهدهنده و روش قیمتگذاری بستگی دارد. برای کنترل هزینه، باید بین کارایی و قیمت تعادل پیدا کنید.
- روشهای قیمتگذاری: شبکه توزیع محتوا براساس نرخ ثابت، پلکانی یا مصرفی قیمتگذاری میشوند. مدل مناسب به میزان و نوع ترافیک سایت شما بستگی دارد.
- حجم ترافیک: هرچه تعداد بازدیدها و حجم دادهها بیشتر باشد، هزینه هم بالاتر میرود، بهخصوص در مدلهای پلکانی و مبتنی بر مصرف.
- پوشش جغرافیایی: ارسال محتوا به کاربران در مناطق دور یا با اینترنت ضعیف، معمولاً هزینه بیشتری دارد.
- نوع محتوا: محتوای پویا که قابلیت کش شدن ندارد، نیازمند منابع بیشتری برای تحویل است و هزینهها را افزایش میدهد.
- پیچیدگی تنظیمات شبکه تحویل محتوا
راهاندازی CDN به پیکربندی فنی مثل تغییر DNS یا اتصال به سیستم مدیریت محتوا نیاز دارد. با اینکه اکثر ارائهدهندگان رابط کاربری سادهای دارند، گزینهها و پارامترهای متعدد ممکن است برای کاربران غیرمتخصص گیجکننده باشد.
- وابستگی به ارائهدهنده
استفاده از شبکه توزیع محتوا بهمعنی واگذاری بخشی از سایت به یک شرکت ثالث است. گاهی نیاز به انتقال DNS سایت به سی دی ان است، که در صورت بروز مشکل، دسترسی به سایت یا DNS ممکن است مختل شود.
کیفیت پشتیبانی فنی و پایداری خدمات هم به پلن خریداریشده بستگی دارد؛ نسخههای رایگان یا ارزان، پشتیبانی محدودی دارند.
- مسائل امنیتی بالقوه
هرچند CDN با پراکسیکردن درخواستها امنیت سایت را افزایش میدهد، ولی اضافهکردن یک لایه دیگر میتواند «نقاط نفوذ» جدید ایجاد کند؛ بنابراین تنظیمات امنیتی مثل فایروال، کنترل دسترسی و SSL باید به دقت انجام شود.
CDN چه تاثیری در رتبهبندی و سئو سایت دارد؟
شبکه توزیع محتوا نقش مهمی در سئو و رتبهبندی سایت دارد، چون باعث افزایش سرعت، بهبود تجربه کاربری و امنیت سایت میشود.
- افزایش سرعت بارگذاری صفحات
گوگل و دیگر موتورهای جستجو سایتهای سریع را ترجیح میدهند. CDN با ارائه محتوا از نزدیکترین سرور به کاربر، زمان بارگذاری صفحات را کاهش میدهد.
سرعت بیشتر باعث کاهش نرخ پرش، افزایش تعامل کاربر و بهبود رتبه در نتایج جستجو میشود. دادههای گوگل نشان میدهد حتی یک ثانیه تاخیر میتواند نرخ تبدیل را حدود ۲۰درصد کاهش دهد.
- کاهش نرخ پرش و افزایش زمان ماندگاری
کاربران سایتهای کند را سریع ترک میکنند. CDN با بارگذاری سریع صفحات، نرخ پرش را کم و زمان ماندگاری کاربر در سایت را افزایش میدهد. این معیارها برای موتورهای جستجو نشانه کیفیت و مرتبط بودن محتوا با کاربر هستند و تاثیر مستقیم روی رتبهبندی دارند.
- بهبود سئوی موبایل
با توجه به سیاست گوگل برای فرست موبایل ایندکس (Mobile-First Indexing)، عملکرد سایت در دستگاههای موبایل بسیار مهم است. استفاده از CDN باعث میشود سایت سریعتر بارگذاریشده و تجربه کاربری موبایل بهتر شود، که در رتبه سایت هم تاثیر مثبت دارد.
- بهبود خزش و ایندکسگذاری صفحات
رباتهای موتور جستجو برای ایندکسکردن صفحات وب به خزش (Crawl) و ایندکس (Index) سریع نیاز دارند. صفحات کند باعث هدر رفتن «بودجه خزش» (Crawl Budget) میشوند و موتور جستجو ممکن است نتواند همه صفحات را ایندکس کند.
CDNها با افزایش سرعت سایت و کاهش زمان پاسخ سرور، امکان خزش و ایندکس سریعتر و موثرتر صفحات را فراهم میکند.
- افزایش امنیت سایت
تهدیدات سایبری مثل حملات DDoS و بدافزارها میتوانند سئو سایت را تحت تاثیر قرار دهند. بسیاری از سی دی انها امکاناتی مثل محافظت در برابر DDoS، رمزگذاری SSL/TLS و فایروال برنامه وب (WAF) دارند که امنیت سایت را بالا میبرند. گوگل هم سایتهای امن (HTTPS) را در نتایج جستجو بالاتر قرار میدهد.
با این حال، پیکربندی نادرست شبکه تحویل محتوا میتواند مشکلاتی ایجاد کند. برای مثال، اگر برخی محتواها همیشه بهروز نشوند یا آدرسها و کلمات کلیدی نسخه CDN با نسخه اصلی تفاوت داشته باشند، موتورهای جستجو ممکن است نتوانند اطلاعات صحیح را ایندکس کنند.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است مطمئن شوید فایلهای مهم مثل متا تگها و تگ alt تصاویر همیشه بهروز هستند و موتورهای جستجو به راحتی به محتوا دسترسی دارند.
استفاده از CDN برای چه سایتهایی مناسب است؟
استفاده از CDN برای تمام سایتها مفید است، ولی برخی سایتها بیشتر به آن نیاز دارند؛ بهویژه سایتهایی که کاربران زیادی از نقاط مختلف جهان دارند یا ترافیک بالایی را مدیریت میکنند.
برای مثال، سایتهای خبری و آموزشی، فروشگاههای بزرگ آنلاین در زمانهای شلوغ، پلتفرمهای ویدیو و شبکههای اجتماعی که باید دادهها را سریع و همزمان به کاربران برسانند، به شبکه توزیع محتوا نیاز دارند.
حتی سایتهای کوچکتر و متوسط هم با استفاده از سی دی ان میتوانند خدمات بهتری ارائه کنند. به طور کلی، هر سایتی که سرعت، توانایی پاسخ به حجم زیاد کاربران یا دسترسی همیشگی برایش مهم است، میتواند از شبکه تحویل محتوا استفاده کند.
چگونه بفهمیم که CDN کار میکند؟
برای اطمینان از فعال بودن CDN روی سایت میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
- بررسی هدرهای پاسخ با مرورگر
به سایت خود بروید و در هر جای صفحه راست کلیک کنید. از منوی باز شده، روی گزینه «Inspect» بزنید تا ابزارهای توسعهدهنده (Developer Tools) باز شوند.
در تب DevTools، بخش «Network» را باز کنید.
صفحهای شبیه به تصویر زیر باز میشود:
صفحه را با زدن «CTRL+R» یا کلیک روی دکمهی «⟳» در مرورگر، دوباره بارگذاری کنید. بعد از بارگذاری، فهرستی از تمام درخواستها نمایش داده میشود. روی درخواست مربوط به URL اصلی سایت خود کلیک کنید (مثلاً در این مثال: «thrivethemes.com»).
در سمت راست، فهرستی از هدرهای پاسخ ظاهر میشود. هدر «server» را پیدا کنید تا ببینید سایت شما روی کدام سرور میزبانی شده است. در این مثال، سرور Cloudflare است.
- بررسی تنظیمات DNS
گاهی دامنه یا زیردامنههای استاتیک سایت (مثل cdn.yoursite.com) به CDN اشاره دارند. با مشاهده رکوردهای DNS میتوانید بفهمید ترافیک سایت به شبکه تحویل محتوا هدایت میشود یا خیر.
- استفاده از ابزارهای تشخیص CDN
سرویسهایی مثل CDN Finder با بررسی DNS و اطلاعات HTTP مشخص میکنند آیا شبکه توزیع محتوا استفاده میشود و نام آن را نشان میدهند.
- ابزارهای سنجش سرعت و مسیر شبکه
تست سرعت سایت از نقاط مختلف جهان با ابزارهایی مثل gtmetrix یا Pingdom و بررسی زمان بارگذاری، نشان میدهد محتوا از سرورهای مختلف (احتمالاً CDN) ارائه میشود. همچنین ابزارهای ping و traceroute میتوانند مسیر شبکه را بررسی کنند.
سخن پایانی
شبکه توزیع محتوا با کاهش فاصله بین کاربران و سرورها، سرعت و پایداری سایتها را افزایش میدهد. استفاده از CDN باعث بارگذاری سریعتر صفحات، کاهش مصرف پهنایباند و تقویت امنیت میشود و نقش مهمی در زیرساخت اینترنت دارد. هرچند راهاندازی آن هزینه و تنظیمات فنی دارد، ولی برای سایتهای پربازدید یا دارای محتوای سنگین، کاملاً بهصرفه است. در نهایت، CDN تجربه کاربری بهتر و بهبود سئو را فراهم میکند، به شرطی که بهدرستی پیکربندی و بروزرسانی شود.